Volmachten en stemplafond: drie is de regel, tien procent de uitzondering
Online staat vaak ‘maximaal drie volmachten, punt’. De wet heeft een uitzondering onder tien procent én een apart stemplafond. Die twee worden voortdurend door elkaar gehaald.
Wat art. 3.87 §7 precies zegt
Artikel 3.87 §7 BW beperkt hoeveel volmachten één lasthebber mag aanvaarden. De hoofdregel is: niemand mag meer dan 3 volmachten aannemen. Daarboven geldt een uitzondering: meer dan 3 volmachten mag wél als de stemmen van de lasthebber zelf plus die van alle volmachten samen niet meer bedragen dan 10 procent van alle stemmen in de vereniging.
Die 10 procent is een fractie van het totaal van alle stemmen (alle aandelen van het gebouw), niet van de aanwezigen op de zitting. Wie de uitzondering verkeerd op ‘aanwezige stemmen’ toepast, rekent fout.
Maximaal 3 volmachten — en wat bij overschrijding
Tot en met 3 volmachten is toegestaan zonder de tienprocents-toets. Vanaf de vierde volmacht moet de som van eigen aandelen en volmacht-aandelen ≤ 10 procent van alle stemmen zijn. Lukt dat niet, dan mag de lasthebber met hoogstens 3 volmachten aan de stemming deelnemen: hij kiest welke drie meetellen; alleen het surplus wordt geweigerd.
De wet zegt dat niemand met meer dan drie volmachten aan de stemming deelneemt zonder de uitzondering — niet dat alle volmachten vervallen. Vier volmachten zonder 10%-uitzondering leveren dus drie geldige volmachten naar keuze en één geweigerde, niet vier geweigerde. Controleer en laat kiezen vóór de zitting, niet tijdens de stemming.
Het stemplafond — een andere regel in dezelfde paragraaf
Los van het maximum aantal volmachten geldt het stemplafond: niemand mag meer stemmen uitbrengen dan het totaal van de andere aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars. Anders gezegd: de aandelen waarmee u stemt (eigen + volmachten) mogen niet groter zijn dan de overige aandelen die op dat moment in de noemer zitten.
Voorbeeld: noemer aanwezig 100 aandelen, lasthebber wil met 60 stemmen. De overige zijn 40. Zestig is meer dan veertig — stemplafond overschreden. Met 40 van 100 blijft u eronder.
Dit plafond gaat over machtsconcentratie in de zaal, niet over de absolute limiet van drie volmachten. U kunt drie volmachten hebben en toch het stemplafond raken als die drie samen met uw eigen aandelen de rest overtreffen.
Waarom het online zo vaak fout staat
Veel uitleg stopt bij ‘maximaal drie volmachten’ en zwijgt over de uitzondering van tien procent. Andere teksten verwarren de tien procent met het stemplafond. Het zijn twee toetsen: (1) mag u zoveel volmachten aanvaarden? (2) mag u met zoveel aandelen stemmen tegenover de rest?
Nog een valkuil: ‘tien procent van de aanwezigen’ in plaats van tien procent van alle stemmen van de VME. De wet koppelt de uitzondering aan het geheel van de stemmen, niet aan de opkomst van één avond.
Werkschema vóór de zitting
Maak een lijst per lasthebber: naam, eigen aandelen, lijst volmachten met aandelen, som, aantal volmachten. Toets één: aantal tot en met drie of som tot en met tien procent van alle stemmen. Bij surplus: vraag welke drie meetellen. Toets twee volgt op de zitting met de actuele noemer voor het stemplafond.
Communiceer geweigerd surplus vóór de opening aan lastgever en lasthebber. Een discussie tijdens de stemming over welke volmacht telt, vertraagt de agenda en verzuurt de sfeer.
Houd formulieren uniform: schriftelijk, gedateerd, met aanduiding van de vergadering. Onduidelijke of blanco volmachten horen niet in de telling tot ze hersteld zijn.
Controleer of de lastgever stemgerechtigd is voor die AV. Een volmacht van iemand die geen stemrecht heeft, telt niet mee.
Stemplafond tijdens de ronde
Het stemplafond gebruikt de noemer van aanwezige of vertegenwoordigde aandelen op dat moment. Vertrekt iemand, dan kunnen overige aandelen dalen en kan een lasthebber die daarnet nog onder het plafond zat er opeens over gaan. Herbereken bij materiële wijzigingen in de zaal.
Als het plafond overschreden is, brengt die lasthebber niet meer stemmen uit dan de overige toestaan. Documenteer de kap of weigering in de notulen.
Verwar dit niet met een plafond op alle aandelen van het gebouw. De wet vergelijkt met de andere aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars, dus met wie effectief in de noemer zit.
Praktisch voor de syndicus
Vraag volmachten vroeg genoeg om te tellen. Noteer per lasthebber: aantal volmachten, som aandelen, toets tegen drie, toets tegen tien procent, en op de zitting de toets tegen het stemplafond met de actuele noemer.
Bij surplus of stemplafond: zeg duidelijk welke toets faalt. ‘Surplus boven drie’ is iets anders dan ‘stemplafond’.
Blokk toetst max 3 volmachten, de uitzondering tot 10 procent van alle stemmen, laat bij overschrijding drie naar keuze meetellen en weigert alleen het surplus, en toetst het stemplafond tegen de overige aandelen in de ronde.
Veelgestelde vragen
Hoeveel volmachten mag één persoon standaard aanvaarden?
Maximaal 3, tenzij de uitzondering van 10 procent van alle stemmen van toepassing is.
Waarop telt die tien procent?
Op alle stemmen van de vereniging (totaal aandelen), niet op alleen de aanwezigen van die avond.
Wat gebeurt er bij vier volmachten zonder 10%-uitzondering?
De lasthebber kiest welke 3 meetellen; het surplus wordt geweigerd. Niet alle volmachten vervallen.
Wat is het stemplafond?
Niemand stemt met meer aandelen dan het totaal van de andere aanwezige of vertegenwoordigde mede-eigenaars samen.